TWR Nedir? Portföy Performansı Nasıl Ölçülür?
TWR (Time Weighted Return) ve maliyet bazlı getiri, portföy performansını farklı açılardan ölçen iki temel yöntemdir. TWR, yatırımcının para giriş-çıkışlarından bağımsız şekilde portföy yöneticisinin gerçek performansını ölçerken; maliyet bazlı getiri yatırımcının kendi alım-satım zamanlamasının etkisini gösterir. Bu yazıda iki yöntemin farklarını, hangi senaryoda neden farklı sonuçlar oluştuğunu ve profesyonel portföy analizinde nasıl kullanıldıklarını inceliyoruz.

TWR (Time Weighted Return) Nedir?
TWR, yani Zaman Ağırlıklı Getiri, portföyün zaman içerisindeki performansını ölçmek için kullanılan profesyonel bir performans metodolojisidir.
Bu yöntemin temel amacı:
• Nakit giriş/çıkışlarını nötralize etmek
• Yatırım kararlarının performansını ölçmek
• Portföyün gerçek büyüme performansını görmek
TWR hesaplamasında:
• Sonradan eklenen para
• Para çekme işlemleri
• Yüksek tutarlı yeni alımlar
performansı bozmaz.
Yani sistem şu soruya cevap verir:
“Portföy zaman içinde nasıl performans gösterdi?”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Maliyet Bazlı Getiri Nedir?
Maliyet bazlı getiri ise çok daha farklı bir mantıkla çalışır.
Temel hesap:
(Mevcut Değer - Toplam Maliyet) / Toplam Maliyet
Bu hesaplama:
• Elde bulunan açık lotları
• Ortalama maliyeti
• Güncel piyasa değerini
baz alır.
Yani şu soruya cevap verir:
“Şu an elimde tuttuğum lotlar maliyetine göre ne kadar kârda?”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TWR ile Maliyet Bazlı Getiri Neden Farklıdır?
Fon ve portföy analizlerinde kullanıcıların en sık karşılaştığı konulardan biri, TWR (Time Weighted Return) ile maliyet bazlı kâr/zarar oranlarının neden farklı çıktığıdır.
Özellikle portföy ekranlarında:
• Grafik tarafında %37
• Açık pozisyon kâr/zarar tarafında %23
gibi farklı oranlar görülmesi kafa karışıklığı yaratabilir.
Aslında bu durum bir hata değil, iki farklı finansal metriğin farklı amaçlarla kullanılmasıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Neden Farklı Sonuç Çıkar?
Çünkü iki sistem farklı şeyi ölçmektedir.
Örneğin:
• Mart → Düşük fiyattan alım
• Nisan → Fiyat yükseldi
• Mayıs → Daha yüksek fiyattan ek alım
Bu senaryoda:
• İlk alımlar çok yüksek performans üretmiş olabilir
• Ancak sonradan yapılan yüksek maliyetli alımlar ortalamayı yukarı çeker
Sonuç olarak:
• TWR yüksek kalmaya devam eder
• Maliyet bazlı getiri daha düşük görünür
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TWR Nasıl Çalışır?
TWR, her dönemin performansını bileşik şekilde zincirler.
Örneğin:
• 1. dönem → +%15
• 2. dönem → +%10
• 3. dönem → +%8
TWR hesabı:
1.15 × 1.10 × 1.08 - 1 = %36.6
şeklinde ilerler.
Burada önemli olan nokta:
• Portföye ne kadar para eklendiği değil
• Portföyün zaman içindeki büyüme performansıdır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Açık Pozisyon Kâr/Zarar Ne Ölçer?
Açık pozisyon kâr/zararı genellikle:
• FIFO
• Ortalama maliyet
• Açık lot mantığı
ile hesaplanır.
Bu hesap:
• Satılmış lotları dikkate almaz
• Geçmiş realize edilmiş başarıları içermez
• Sadece elde duran lotları ölçer
Dolayısıyla:
• Portföy geçmişte çok başarılı olmuş olabilir
• Ancak son alımlar yüksek maliyetliyse açık pozisyon getirisi daha düşük görünebilir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Finans Dünyasında Bu Ayrım Standarttır
Profesyonel yatırım platformlarında bu metrikler farklı amaçlarla kullanılır:
• TWR → Portföy performansı
• Maliyet Bazlı Getiri → Açık pozisyon kârlılığı
• IRR / XIRR → Yatırımcı bazlı gerçek getiri
Bu nedenle aynı portföyde farklı oranlar görülmesi tamamen normaldir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kullanıcılar Neden Karıştırıyor?
Çünkü çoğu kullanıcı:
“Grafikte %37 yazıyor ama neden aşağıda %23 görünüyor?”
sorusunu soruyor.
Aslında:
• TWR → Portföyün zaman içindeki performansı
• Açık pozisyon getirisi → Mevcut lotların maliyet bazlı durumu
ölçmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Profesyonel Platformlar Bu Problemi Nasıl Çözüyor?
Modern portföy platformları genellikle:
TWR için:
“Nakit giriş/çıkışlarından arındırılmış zaman ağırlıklı performans”
açıklamasını kullanır.
Açık pozisyon için:
“Mevcut açık lotların maliyet bazlı getirisi”
ifadesini kullanır.
Bu ayrım kullanıcı tarafındaki kafa karışıklığını ciddi şekilde azaltır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sonuç
TWR ile maliyet bazlı kâr/zararın farklı çıkması bir hata değil, finansal analiz metodolojisinin doğal sonucudur.
Kısaca:
• TWR, portföyün zaman içerisindeki performansını ölçer
• Maliyet bazlı getiri, elde bulunan açık lotların mevcut durumunu gösterir
Bu nedenle aynı portföyde farklı oranlar görmek tamamen normaldir.